สต๊อกไม่ตรง เกิดจากอะไร? มีวิธีแก้ไขอย่างไรให้สต๊อกแม่นยำ
สต๊อกไม่ตรง หนึ่งในปัญหาในคลังสินค้าอันดับต้น ๆ ที่หลายธุรกิจต้องเจอ แม้แต่ธุรกิจขนาดเล็ก หรือร้านค้าออนไลน์ซึ่งเกิดได้จากหลายสาเหตุ โดยหากปล่อยไว้ก็ย่อมส่งผลให้ทำงานยากขึ้นและมีโอกาสเกิดข้อผิดพลาดต่าง ๆ ตามมาได้ โดยบทความนี้ จะพาคุณไปทำความเข้าใจถึงรากฐานของปัญหา Stock Diff ว่าเกิดจากสาเหตุอะไร พร้อมแนะนำวิธีการแก้ไข และการใช้ตัวช่วยอย่างระบบการจัดการสต๊อกสินค้า ที่จะเข้ามาแก้ไขปัญหาดังกล่าวได้อย่างแม่นยำเพื่อสร้างการเติบโตของธุรกิจที่ยั่งยืน หากพร้อมแล้วก็ไปอ่านบทความนี้กันได้เลย!
Stock Diff (ปัญหาสต๊อกไม่ตรง) คืออะไร?
Stock Diff คือ ข้อมูลของสินค้าในระบบไม่ตรงกับข้อมูล หรือจำนวนของสินค้าที่มีอยู่จริงในคลังสินค้า โดยสินค้าอาจมีจำนวนน้อยกว่า หรือมากกว่าข้อมูลที่บันทึกในระบบ เช่น รับของเข้าคลังมา 100 กล่อง แต่คนรับพิมพ์เข้าแค่ 90 หรือ หยิบผิด SKU (รหัสสินค้า) หยิบเกินจำนวน หรือเอา SKU A แพ็คแทน SKU B ซึ่งหากเกิดขึ้นบ่อย ๆ จะสะท้อนได้ว่าธุรกิจของคุณมีการจัดการสินค้าคงคลังที่ไม่ดีและไม่มีคุณภาพ
สาเหตุสต๊อกไม่ตรง เกิดจากอะไร?
สาเหตุสต๊อกไม่ตรง เกิดจากอะไร? จริง ๆ มีด้วยกันหลายสาเหตุ แต่ที่พบบ่อยจะมี 5 สาเหตุหลัก คือ
ความผิดพลาดจากการบันทึกข้อมูลด้วยคน
ปัญหาสต๊อกไม่ตรงส่วนใหญ่มาจาก Human Error หรือความผิดพลาดที่เกิดจากมนุษย์ เช่น การคีย์ข้อมูลผิดพลาด นับจำนวนผิด หรือละเลยขั้นตอนไม่ว่าจะเป็นการรับสินค้าเข้าคลังแล้วแต่ลืมบันทึก หรือจ่ายสินค้าออกจากคลังแล้ว แต่ลืมตัดสต๊อกซึ่งส่งผลให้ตัวเลขในระบบและสินค้าจริงคลาดเคลื่อน
การจัดการคืนสินค้าที่ไม่รัดกุม
อีกสาเหตุที่พบบ่อย คือ เมื่อลูกค้าคืนสินค้า (Returns) แต่พนักงานไม่ได้ตรวจสอบสภาพสินค้าอย่างละเอียด หรือไม่ได้บันทึกนำสินค้ากลับเข้าสู่สต๊อกทันทีทำให้ระบบยังคงแสดงจำนวนสินค้าที่ถูกขายออกไปเหมือนเดิมแต่สินค้าในคลังจริงมีมากกว่าที่ระบบบันทึกไว้ เช่น มีรองเท้าอยู่ 9 คู่ในระบบ พนักงานรับสินค้าคืนมา 1 ชิ้น แต่ลืมบันทึกทำให้ระบบยังคงขึ้นว่ามีสินค้า 9 ชิ้น ทั้งที่มีของอยู่ 10 ชิ้น
การขโมยหรือการสูญหาย
การสูญหายของสินค้าจากการทุจริตภายใน ไม่นำสินค้าที่ถูกส่งคืนบันทึกกลับในระบบ หรือมีการเคลื่อนย้ายโดยไม่มีการบันทึกอย่างเป็นทางการทำให้สินค้าในคลังน้อยกว่าที่ระบบแสดง (สต๊อกขาด) เช่น มีรองเท้าอยู่ 10 คู่ในระบบ แต่มีพนักงานคลังนำรองเท้าออกไป 2 คู่และไม่ได้บันทึกข้อมูลทำให้ระบบยังขึ้นว่ามีสินค้า 10 ชิ้น ทั้งที่มีของอยู่แค่ 8 ชิ้น
ระบบเทคโนโลยีที่ไม่เชื่อมโยงกัน
สาเหตุที่ Stock Diff พบได้ประจำสำหรับร้านค้าที่ขายหลาย ๆ แพลตฟอร์ม เช่น Shopee, Lazada, LINE SHOPPING, Instagram คือ ระบบสต๊อกไม่สามารถดึงตัวเลขมาอัปเดตแบบเรียลไทม์ส่งผลให้เกิดปัญหา Overselling (ขายเกิน) เพราะระบบแสดงว่ามีของ ทั้งที่สินค้าจริงถูกขายหมดไปแล้วในช่องทางอื่น
การนับสต๊อกที่ไม่สม่ำเสมอ
สต๊อกไม่ตรงส่วนหนึ่งมาจากการนับสต๊อกที่ไม่สม่ำเสมอ ซึ่งมักเกิดจากร้านค้าพึ่งพาแต่การตรวจนับสินค้าครั้งใหญ่ประจำปี แต่ไม่ตรวจสต๊อกสินค้าคงเหลือระหว่างรอบ (Cycle Counting) ทำให้การตัดสต๊อกมีความคลาดเคลื่อนสะสมมาเรื่อย ๆ จนกลายเป็นปัญหาใหญ่ในภายหลัง
Zortout ช่วนอ่านสาระความรู้ดี ๆ กับ 4 เทคนิคจัดการสต๊อกสินค้าคงเหลือยังไงให้ได้ผลที่สุด
จัดการ Stock Diff ด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัยใช้ตัวไหนดี?
แก้ไขปัญหาสต๊อกไม่ตรงอย่างยั่งยืนในยุคนี้ คือการเปลี่ยนจากการทำงานแบบ Manual ไปสู่ ระบบดิจิทัลด้วย 5 ตัวอย่างเทคโนโลยีในการจัดการ Stock Diff แนะนำในปี 2025
1. ระบบจัดการคลังสินค้า (WMS)
ควบคุมการเคลื่อนไหวสินค้าทั้งหมดภายในคลัง ตั้งแต่รับเข้า จัดเก็บ หยิบ แพ็ค และจัดส่ง แบบเรียลไทม์ WMS สมัยใหม่มีการอัปเกรดเป็นระบบ Cloud-based ที่ทำงานร่วมกับ IoT (เช่น เซ็นเซอร์/อุปกรณ์อัตโนมัติ) เพื่อให้ทราบตำแหน่งและสถานะที่แน่นอนของสินค้า ซึ่งลดความผิดพลาดจากการหยิบและการจัดเก็บที่ผิดพลาดได้อย่างดีเยี่ยม
2. ระบบ ERP (Enterprise Resource Planning)
เครื่องมือช่วยแก้ปัญหาสต๊อกไม่ตรงดีสุดในการเชื่อมโยงการจัดการสต๊อกเข้ากับทุกฟังก์ชันหลักขององค์กร เช่น การเงิน การจัดซื้อ และการขายที่จะเข้าทำให้ตัวเลขสต๊อกถูกปรับปรุงทันทีที่เกิดรายการซื้อ ขาย หรือโอนย้าย และถูกนำไปคำนวณต้นทุน หรือกำไรโดยอัตโนมัติเพื่อลดความคลาดเคลื่อนของข้อมูลทางการเงินที่เกิดจากสต๊อกที่ไม่ถูกต้อง
3. ระบบนับสต๊อกด้วย RFID หรือ Barcode Scanning
ตัวช่วยที่จะเข้ามาเปลี่ยนวิธีการตรวจนับ จากการใช้คนจดเป็นการสแกนด้วยอุปกรณ์ RFID (Radio-Frequency Identification) ซึ่งเป็นเทคโนโลยีสุดล้ำในปี 2025 ที่ให้สามารถอ่านข้อมูลสินค้าหลายร้อยรายการได้พร้อมกัน โดยไม่ต้องเห็นตัวสินค้าทำให้การทำการตรวจนับรวดเร็วและแม่นยำมากขึ้น
4. ระบบ Cycle Counting
กระบวนการที่มักจะใช้แก้ปัญหา Stock Diff ร่วมกับ WMS หรือระบบสแกน โดยการนับสินค้าเพียงบางส่วนอย่างต่อเนื่อง (รายวัน/รายสัปดาห์) แทนการนับยกคลังเพียงปีละครั้ง โดยอาศัยอัลกอรึทึมเข้ามาช่วยชี้แนะ เช่น บอกว่าควรนับสินค้าตัวไหนก่อน สินค้าขายดี-A หรือสินค้าที่มีความคลาดเคลื่อนสูงเพื่อ ระบุและแก้ไขสต๊อกไม่ตรงได้เร็วขึ้น โดยไม่ต้องรอไปถึงรอบการตรวจประจำปี
5. ระบบคาดการณ์ด้วย AI
AI เทคโนโลยีที่มาแรงสุดในปี 2025 โดยใช้ Machine Learning มาวิเคราะห์ข้อมูลยอดขาย ฤดูกาล และปัจจัยภายนอก เพื่อคาดการณ์ความต้องการของสินค้าแต่ละ SKU ซึ่งมีความแม่นยำสูง อีกทั้งยังแนะนำปริมาณการสั่งซื้อและตั้งค่า Safety Stock โดยอัตโนมัติเพื่อลดความเสี่ยงสต๊อกขาด หรือสต๊อกเกินได้อย่างมีประสิทธฺภาพ หรือใช้ผสานการทำงานกับ IoT และ Robot (AMR) ในคลังเพื่อการจัดการที่รวดเร็วตามผลการคาดการณ์
อ่านสาระดี ๆ ที่จะช่วยให้การจัดการสต๊อกสินค้ามีระบบมากยิ่งขึ้น ได้เลยที่ “วิธีใช้ AI ในการดูแลธุรกิจ ช่วยพัฒนาสินค้าและบริการให้ตอบโจทย์ลูกค้า”
ทำไมถึงควรเปลี่ยนมาใช้ “ระบบจัดการสต๊อก”
ให้การตัดสินใจง่ายขึ้นกับ มาดูเหตุผลว่าทำไมร้านค้าออนไลน์ถึงควรเปลี่ยนมาใช้ “ระบบจัดการสต๊อก” ดังนี้
- ร้านค้าสามารถสั่งซื้อสินค้าได้พอดีกับความต้องการของลูกค้า
- จัดการสต๊อกในด้านการลดต้นทุนสินค้าคงคลังเกินจำเป็น
- โปรแกรมสต๊อกออนไลน์ช่วยลดค่าใช้จ่ายในการกักตุนสินค้า และสต๊อกวัตถุดิบ
- ตัดปัญหาสินค้าคงคลังที่ไม่มีการเคลื่อนไหว
- ระบบจัดการสินค้าช่วยป้องกันปัญหาเรื่องสินค้าหมดอายุ
- ระบบสต๊อกของออนไลน์ช่วยให้การขายเป็นไปอย่างต่อเนื่อง
- ระบบเช็คสต๊อกช่วยให้ผู้ขายรู้ว่าเมื่อไหร่ควรสั่งสินค้าเพิ่ม
4 วิธีแก้ปัญหาสต๊อกไม่ตรง! ให้แม่นยำด้วย ZORT
การแก้ปัญหาสต๊อกไม่ตรงที่ดีที่สุด คือ การแก้ปัญหาตั้งแต่ต้นทางซึ่งควรใช้เลือกใช้บริการจากผู้ที่มีความเชี่ยวชาญในการจัดการสต๊อกสินค้าอย่าง ZORT ที่มาพร้อม 4 วิธีในการแก้ปัญหา Stock Diff ได้แก่
- มีระบบจัดการสินค้าคงคลังที่แสดงข้อมูลอย่างละเอียด เข้าใจง่าย
แสดงข้อมูลการจัดการ Stock Card เช่น การบันทึกข้อมูลประวัติการเคลื่อนไหวแบบพื้นฐานซึ่งสามารถนำส่งบัญชีได้ทันที รวมถึงการแสดงมูลค่ารวมของสินค้าที่มีแยกตามคลังสินค้า หรือรายการสินค้าจมทุน มูลค่าสต๊อกจมทุน รวมถึงสรุปข้อมูลสินค้าขายดีประจำเดือนได้อย่างละเอียดและเข้าใจง่าย - สะดวกมากขึ้นในการแปลงข้อมูลเป็นไฟล์ Excel
เพิ่มความสะดวกในการใช้งานที่สามารถแปลงข้อมูลต่าง ๆ ให้เป็นไฟล์ Excel ซึ่งช่วยเสริมประสิทธิภาพในการวิเคราะห์ข้อมูล หรือใช้งานต่อที่ง่ายมากยิ่งขึ้น - ไม่ต้องปรับสต๊อกตลอดเวลา มีอัปเดตแบบเรียลไทม์
ออกแบบระบบให้อัปเดตสต๊อกอัตโนมัติทุกช่องทางการขายแบบ Real-time ที่มาพร้อมการแจ้งเติอนผ่าน Line เมื่อสินค้าใกล้หมดและยังรองรับการสร้างสินค้าแบบเซ็ต หรือสินค้าประกอบ หรือสินค้าแบบชุดทำให้จัดการสต๊อกได้ง่ายขึ้น ไม่ต้องกลัวสต๊อกพัง หรือสินค้า ไม่พอขาย - ระบบเช็คสต๊อกจัดการสินค้าชั้นดีที่มี Serial Number
ตัวช่วยชั้นดีกับระบบเช็คสต๊อกที่รองรับสินค้าที่มี Serial Number หรือสินค้าที่มีวันผลิต วันหมดอายุให้คุณบริหารจัดการสินค้าในคลังได้แม่นยำและยังรองรับระบบ Barcode และ QR Code ทำให้นับสต๊อกได้ง่ายขึ้น ลดความผิดพลาด เพิ่มความน่าเชื่อ
ปัญหาสต๊อกไม่ตรง ไม่เพียงส่งผลกระทบต่อรายได้ แต่ยังทำลายความน่าเชื่อจากลูกค้าซึ่งในปัจจุบันมีหลายทางออกให้เลือกหนึ่งในนั้นคือการใช้เทคโนโลยีเข้ามาเพิ่มความสะดวก ลดข้อผิดพลาดต่าง ๆ อาทิ ระบบ WMS ระบบ ERP ระบบนับสต๊อกด้วย RFID ระบบ Cycle Counting และระบบคาดการณ์ด้วย AI พร้อมเสริมความแม่นยำด้วย ZORT ที่สุดของการจัดการธุรกิจครบวงจรและแก้ปัญหา Stock Diff ได้อยู่หมัด
สนใจใช้ระบบจัดการร้านค้าครบวงจร
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
โทร 02-026-6423
Line: @zort
